شناخت ساختار دندان
دندان از بخشهای مختلفی تشکیل شده است.
هر دندان از دو بخش اصلی تاج و ریشه تشکیل شده است. تاج و ریشه در محل گردن دندان به هم میرسند که معمولاً زیر خط لثه است.
تاج، آن قسمت از دندان است که در دهان نمایان است و بالای لثه قرار دارد.خود تاج از مینا، عاج و مغز دندان تشکیل شده است.
این ریشه است که دندان را در دهان نگه میدارد. ریشه دندان درون لثه قرار دارد و وارد استخوانهای فک بالا یا پایین میشود. دندانها از نظر فرم و شكل با هم تفاوت دارند كه بسته به نوع آنها ممكن است داراي يك، دو يا سه ريشه باشند. در داخل هر ريشه حداقل يك مجرا وجود دارد كه به آن روت کانال ميگويند.
مینای دندان سختترین ماده موجود در بدن ما است. این ماده آخرین لایه تشکیلدهنده دندان است. مینا نیمه شفاف است و رنگ آن ممکن است سفید، زرد یا خاکستری باشد.
این لایه نقش مهمی در حفاظت از دندانها در برابر پوسیدگی دارد، بنابراین لازم است هر کاری برای جلوگیری از فرسایش آن انجام دهید. مینا مانعی قوی است که لایههای داخلی دندان را در برابر اثرات اسید و جرم محافظت میکند.
عاج جسم اصلی دندان را تشکیل میدهد و بر خلاف مینا به عنوان یک بافت زنده به شمار میآید به همین علت سرما و گرما میتواند سبب تحریک، حساسیت، ناراحتی و درد عاج شوند. عاج توسط مینا در قسمت تاج و الیاف نگهدارنده در قسمت ریشه پوشیده شده است و به عنوان لایه دوم بین مینا و پالپ دندان قرار دارد. استحکام عاج از استخوان بیشتر، و از مینا کمتر است. رنگ عاج در مقایسه با رنگ مینا، زرد است.
حفرهی مرکزی هر دندان را که در داخل مجاری ریشه امتداد پیدا میکند و شامل اعصاب و رگهای خونی میشود، مغز دندان یا پالپ میگویند. پالپ در اصطلاح عامیانه عصب دندان نیز نامیده میشود. پالپ دندان غیر از اعصاب حسی که دارد زائدههایی به داخل عاج فرستاده که طراوت و رطوبت دندان را تامین میکند. حس، تغذیه، عاج سازی و دفاع میکروبی از وظایف پالپ بشمار میآیند.
